modern genetik konu anlatımı,modern genetik slayt,modern genetik konu anlatımı video,modern genetik soruları



Biyoloji dersi vücut içerisinde bulunması gereken minerallerden diğer çeşitli unsurlara kadar miktarları hakkında ve fazlalıkları ve eksikliklerinde doğurabileceği sorunlar hakkında ders notları.

Modern Genetik

Toprak solucanı, tenya ve istiridye gibi omurgasız hayvanların bazılarında ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda cinsiyet ayrımı yoktur. Her birey hem dişi hem de erkek organı birlikte taşır. Ender olarak bazı canlıların eşeyin belirlenmesinde ortam koşullarının etkili olduğu bilinmektedir. Buna fenotopik eşey belirlenmesi denir. Bu durum küçük bir hayvan olan Borıellia viridis (Bonelya viridis)'te görülür. Bonellia isimli hortumlu hayvan denizlerde yaşar ve ***lenmiş yumurtalarını suya bırakır.

Bu yumurtaların bazıları suda serbest olarak gelişirken bazıları ana canlının hortumuna yapışır ve gelişimini burada tamamlar. Serbest olarak gelişenler dişi, hortuma yapışarak gelişenler ise erkek olur. Bu canlılarda cinsiyet ortam koşullarına bağlı olarak değişmektedir. Fenotipik eşey belirlenmesi bazı bitkilerde de görülür. Örneğin Arisaema japonica (Arisema japonika)'nın soğan biçimindeki kökleri büyükse yani yedek besin maddesi fazlaysa bitkide sadece dişi çiçekler, yedek besin maddesi az ise sadece erkek çiçekler meydana gelir



Hayvanların çoğunda ve bazı bitki türlerinde bireyler ayrı eşeylere sahiptir. Çoğunlukla canlının eşeyinin nasıl olacağı genotipi tarafından belirlenir. Canlılarda eşeyi belirleyen genler, eşey kromozomlarında taşınır. Bu kromozomlara gonozom (eşey kromozomu) adı verilir. Diğer kromozomlar ise vücut karakterlerini belirleyen genleri taşır. Bu kromozomlara otozom (vücut kromozomu) denir.

İnsanların vücut hücrelerinde 2n=46 kromozom bulunur. Bu kromozomların 44'ü otozom, 2'si gonozomdur. Gonozomlar dişide XX, erkekte ise XY ile gösterilir. İnsanda X ve Y kromozomlarının eşey belirlenmesindeki rolü aşağıdaki şekilde gösterilmiştir



Bazı balıklarda, kuşlarda ve kelebeklerde XX genotipindeki bireyler erkek, XY genotipindeki bireyler ise dişidir. Bu canlılarda X yerine Z, Y yerine W harfi kullanılır. Buna göre erkekler ZZ, dişiler ZW gonozomlarını taşır .


Bal arılarında, eşek arılarında ve böceklerde erkekler haploit; dişiler ise diploittir. 2n kromozomlu dişi, mayozla n kromozom lu yumurtaları; n kromozomlu erkek ise mitozla n kromozomlu spermleri oluşturur. Arılarda n kromozomlu yumurta hücresi sperm ile ***lenirse 2n=32 kromozom taşıyan dişi arılar meydana gelir. Dişi arılar arı sütüyle beslenirse kraliçe, çiçek tozu ile beslenirse işçi arılar oluşur. ***lenmemiş yumurtadan ise erkek arılar gelişir (Şekil 2.14)