Go Back   Yazılı Soruları-Soru Bankaları-Yaprak Test-2009-2010 Yazılı Sınav Soruları ve Cevapları > Genel Lise, Anadolu Lisesi , Anadolu Öğretmen Lisesi Yazılı ve Sınav Soruları > Biyoloji Dersi Yazılı ve Sınav Soruları > Biyoloji Ders Notları

Çiçek Nedir? Çiçeğin Yapısı - Çiçeğin Bölümleri Nelerdir?

Biyoloji Ders Notları
Çiçek Nedir? Çiçeğin Yapısı - Çiçeğin Bölümleri Nelerdir? Konusunu Görüntülemektesiniz.->Çiçek Nedir? Çiçeğin Yapısı - Çiçeğin Bölümleri Nelerdir? Bitkilerde üremeyi sağlayan organları taşıyan yapıya Çiçek adı verilir. Tohumlu bitkilerin üreme organı olan çiçeğin görevi, aynı bitkinin bütün özel*liklerini taşıyan yeni ...

Yeni Konu aç Cevapla
 
LinkBack LinkBack Seçenekler Stil
Alt 03-25-2010, 03:45 PM   #1 (permalink)
Kullanıcı Adı
Moderatör
Standart Çiçek Nedir? Çiçeğin Yapısı - Çiçeğin Bölümleri Nelerdir?

          
Çiçek Nedir? Çiçeğin Yapısı - Çiçeğin Bölümleri Nelerdir?



Bitkilerde üremeyi sağlayan organları taşıyan yapıya Çiçek adı verilir. Tohumlu bitkilerin üreme organı olan çiçeğin görevi, aynı bitkinin bütün özel*liklerini taşıyan yeni bitkilerin gelişeceği to*humları üretmektir. Bu nedenle, çiçekleri incelerken organın bu temel görevini hiçbir zaman unutmamak gerekir. Nitekim bazı bitkilerin, örneğin atatürkçiçeğinin çiçek san*dığımız bölümleri bu anlamda gerçek birer çiçek değildir; ortada kümelenmiş küçük sarı çiçekleri çevreleyen parlak kırmızı renkli özel yapraklardır. Bürgü ya da brakte denen ve ilk bakışta çiçeği andıran bu biçim değiştirmiş yapraklara daha başka birçok bitkide rast*lanır.




Bir botanikçi gözüyle çiçek, tohum üreti*miyle ilgili bütün organları içeren karmaşık bir yapıdır; dolayısıyla yalnızca tohumlu bitki*lerin çiçeği vardır. Nitekim bitkiler âlemi de kabaca çiçekli ve çiçeksiz bitkiler olarak iki büyük gruba ayrılır. Açıktohumlu bitkilerin çiçeği çok belirgin olmadığından ve bildiğimiz çiçeklere pek benzemediğinden, çiçekli bitki*ler dendiğinde daha çok kapalıtohumlular anlaşılır. Yaprakyosunları, ciğeryosunları, kibritotları, atkuyrukları ve eğreltiotları ise çiçeksiz bitkilerdir.

Çiçek dendiğinde hemen herkesin aklına kırlarda, çayırlarda, ormanlarda kendiliğin*den yetişen alımlı kır çiçekleri ya da insan eliyle yetiştirilen gösterişli bahçe ve saksı çiçekleri gelir. Oysa "çiçek" terimi yalnızca iri ve renkli taçyaprakları, güzel kokularıyla tanıdığımız süs çiçeklerini kapsamaz; ilk ba*kışta çiçeksizmiş gibi gözüken pek çok bitki*nin de çiçekleri vardır. Örneğin çayırları kaplayan yeşil otların çoğu ve tarlalarda yetiştirilen buğday, arpa gibi tahıllar da çiçek*li bitkilerdir. Hepsininki badem, kayısı, kiraz gibi meyve ağaçlarınınki kadar alımlı olma*makla birlikte, bütün

öbür ağaç ve çalılar da çiçek açar. Meşe ağacının pek göze çarpma*yan küçük, yeşil tırtılları ya da akçaağaçlann minicik sarımsı salkımları birer çiçektir ve hepsinin görevi tohum üreterek bitkinin soyu*nu sürdürmesini sağlamaktır.



Bir Çiçeğin Bölümleri[/b]





Üstte: Bir çiçekli bitki.
Ortada: Tek bir çiçeğin boyuna kesiti.
Altta sağda: Bir çiçeğin başlıca bölümlerinin yerleşimini gösteren şema: A Çanak yaprak
B Taç yaprak
C Yumurtalık
D Tohum taslakları
E Erkek organ (başçık



Çiçeklerin çoğu dıştan içe doğru sırasıyla çanak, taç, erkekorganlar ve dişiorganlar denen dört temel bölümden oluşur. Ama bazı çiçeklerde taç bölümü yoktur; bazılarında da, örneğin lalede taç ve çanak bölümleri ayırt edilemeyecek kadar biribirine benzer. Ayrıca çiçeklerin bazısında erkek organlar, bazısında dişi organ bulunmaz. Kısacası çiçekler, domates çiçeğindeki gibi yarı yarıya birleşmiş ya da petunyanın huni biçimindeki çiçeklerinde ol*duğu gibi tümüyle birleşmiş olabilir. Bazı çiçeklerde taç yaprakların sayısı yalnızca dört ya da beş tane, bazılarında çok fazladır. Bir çiçeğin bütün taç yaprakları aynı biçimde ola*bileceği gibi, bazen de birkaçı birleşerek bezelye çiçeklerinde, aslanağzında ve orkide*lerde görülen "kanat", "dudak" ya da "kele*bek" gibi özel biçimler alabilir.

En dışta, çanak yaprakların birleşmesiyle oluşan ve gerçekten bir çanağı andıran çanak bölümü bulunur. Çanak yapraklar genellikle yeşil renklidir ve çiçek henüz tomurcuk durumundayken içte katlanmış halde bulunan taç yaprakların çevresini sararak koruyucu bir örtü oluşturur. Çanak yapraklar yüksükotunda olduğu gibi birleşerek kaynaşmış ya da düğünçiçeğindeki gibi ayrı ayrı olabilir.


Çanağın içinde taç yaprakların oluşturduğu taç bölümü yer alır. Taç yapraklar da düğünçiçeğinde olduğu gibi birbirinden ayrı, yapı olarak birbirinden çok farklıdır. Gene de düğünçiçeği ve yüksükotu gibi tipik bir çiçek*te bu dört bölüm açıkça görülebilir.

Taç yapraklar genellikle bir çiçeğin en göze çarpan, en renkli bölümüdür ve birçok kişi çiçekleri taç yapraklarının sayısına, biçimine ve rengine bakarak tanır. Oysa bazen bu görünüm yanıltıcı olabilir; örneğin nergislerin dıştaki sarı renkli "taç yaprakları" aslında iyice irileşmiş, renkli çanak yapraklardır.

Tacın içinde sayıları iki ile birkaç yüz arasında değişebilen erkek organlar dizilidir. Çiçek tozlarını üreten bu organlar ipçik ya da telcik denen ince bir sap ile bu sapın tepesin*deki bir başçıktan, yani çiçek tozu kesesinden oluşur.

Çiçeğin en ortasında meyve yapraklarından (karpellerden) oluşmuş tek ya da birkaç tane dişi organ bulunur. Her dişi organın en üst bölümünde bir tepecik, bunun altında tepeci*ği taşıyan bir boyuncuk ve en dipte tohumtaslaklarını barındıran şişkince bir yumurtalık vardır. Erkek organlardan gelen çiçek tozları, yüzeyi yapışkan bir sıvıyla kaplı olan tepeciğe konar, sonra boyuncuk kanalıyla dipteki yu*murtalığa ulaşır. Bu yapışkan sıvının çok önemli bir işlevi vardır; çünkü çiçek tozları boyuncuğun altındaki yumurtalığa ulaşmadık*ça buradaki tohum taslaklarını ***leyemez. Ancak bu dişi ve erkek üreme hücreleri birleştiğinde tohum taslağı tohuma dönüşür; bu tohum toprağa düşerek çimlendiğinde de bitkinin küçük bir kopyası olan yeni bir bitki gelişebilir.

Çiçek tozlarının erkekorgandan dişiorgana taşınmasına tozlaşma denir. Çiçektozları rüz*gârla, böceklerle, kuşlarla ya da başka hay*vanlarla, hatta bazı su bitkilerinde suyun akıntısına kapılarak bir çiçekten öbürüne taşınır.



Tohum Nasıl Oluşur?

Çiçek tozları tepeciğin üstüne konduktan son*ra büyümeye başlar ve her çiçek tozu taneciği, yani erkek üreme hücresi kök gibi ince bir borucuk geliştirerek dişiorganın boyuncuğundan yumurtalığa doğru uzatır. Bu borucuklardan her birinin içinde iki tane çekirdek vardır. Borucuk uzayarak yumurtalığa ulaştığında kopar ve içindeki hücre çekirdekleri serbest kalır. Böylece çekirdeklerden biri yumurta*lıktaki bir tohum taslağının yumurta hücresiy*le birleşerek tohumu, öbür çekirdek de aynı tohumtaslağındaki başka bir hücreyle birleşe*rek tohumun çimlenmesi için gerekli besin deposunu oluşturur. Bu olaya ***lenme de*nir. Demek ki, erkek ve dişi eşey hücrelerinin birleşmesiyle oluşan her tohumda bir bitki embriyonu ve gelişecek yeni bitkinin kök salıncaya kadar beslenmesine yetecek ölçüde besin deposu vardır. Bu tohumun üstü fasulye tanesinde olduğu gibi ince bir zarla ya da kiraz çekirdeğinde olduğu gibi odunsu ve sert bir kabukla örtülüdür.

Tozlaşma konusunda unutulmaması gere*ken en önemli nokta, her bitkinin yalnız kendi türünden bir bitkiyi ***leyebileceğidir. Eğer bir bitkinin çiçek tozları başka türden bir bitkinin örneğin buğdayın çiçek tozları bir elma ağacının çiçeklerine taşınırsa ağaç elma vermez.

Tohumlar gelişirken, bunları barındıran yumurtalık da değişime uğrayarak bir meyve*ye dönüşür. Meyve çok çeşitli yöntemlerle tohumların daha uzak bir alana yayılmasını sağlar; böylece bütün tohumlar anaç bitkinin dibine düşerek onun besinini bölüşmemiş olur.



Çiçeklerin Sınıflandırılması

Botanikçiler çiçekli bitkileri çiçeklerinin özel*liklerine göre sınıflandırırlar:

Birçenekliler
İkiçenekliler
Aynı türden birçok bitki çok değişik koşullar altında gelişmesini sürdürür*se hepsinin gövde ve yaprakları değişik biçim*ler alabilir; ama çiçeklerindeki temel bölüm*lerin düzenleniş biçimi hep aynı kalır.

Bitkilerin sınıflandırılarak familya, cins ve türlere ayrılmasında çiçeğin yapısı, yani çeşitli bölümlerinin nasıl bir düzen içinde yerleştiği çok önemlidir. Oysa çiçeğin rengi ve büyüklü*ğü iklime, toprağın bileşimine ve öbür çevre koşullarına bağlı olarak değişebildiği için sı*nıflandırmada fazla önem taşımaz. Bu yüzden bitkilerin sınıflandırılmasında botanikçilere yardımcı olan en önemli ayrıntılar çanak yaprakların, taçyaprakların, erkekorganların ve dişiorganların sayısı ile düzenleniş biçimidir.

Çiçeklerin çiçek sapı üzerindeki konumu da sınıflandırma açısından önemli özelliklerden biridir; çünkü çiçeklerin yerleşme biçimi he*men her bitkide değişir. Örneğin menekşe ve nergiste her sapın ucunda tek bir çiçek açar. Oysa elma ağacı ve hüsnüyusuf gibi bazı bitkilerde çiçekler sapların tepesinde kümeler halinde bulunur. "Çiçek durumu" denen bu kümelenmenin değişik biçimleri vardır. Örne*ğin yüksükotu ve aslanağzı gibi bazı bitkilerin çiçekleri kısa birer sapla ana eksene bağlana*rak salkımlar oluşturur. Buğdayda ana eksene sapsız bağlanan çiçekler başak denen sık bir salkım biçimindedir. Maydanoz gibi bazı bit*kilerde ise çiçekler sapın tepesinde şemsiye biçiminde kümelenir.

Çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelerekbileşikgiller (Compositae) familyasında top*lanmıştır. Bu bitkilerde tek bir çiçek gibi görünen yapı, aynı çiçektablasının üzerinde özel bir düzene göre yerleşmiş yüzlerce küçük çiçekten oluşan bir çiçekler topluluğudur. Bir papatyayı yakından incelerseniz, çiçek başı*nın ortasında sarı bir küme, çevresinde de taçyaprakları andıran beyaz yapraklar görür*sünüz. Aslında ortadaki yoğun kümede yüz*lerce minicik sarı çiçek bir araya toplanmıştır; bunlara tüpsü çiçek denir. Tüpsü çiçekleri çevreleyen beyaz yapraklardan her biri de birer dilsi çiçektir. Bileşikgillerdeki bu çiçek yapısı tozlaşmayı çok kolaylaştırır. Bir arının tam açılmış bir papatya çiçeği üzerinde dola*şırken bu minicik çiçekçiklerden pek çoğunu tozlaştırmaması hemen hemen olanaksızdır.

Çiçeklerin Yararları

Çağımızda fabrikalarda yapay olarak üretilen kokular giderek doğal çiçek kokularının yeri*ni almaktaysa da, çiçekler bugün bile parfüm sanayisinin önemli hammaddeleridir. Lavan*ta, kekik ve biberiye esansı ile gülyağı büyük ölçüde bu bitkilerin çiçeklerinden elde edilir. Haşhaştan elde edilen afyon tıpta kullanılan güçlü bir uyuşturucudur. Safran çiçeklerinden sarı renkli bir boyarmadde elde edilir. Baha*rat olarak kullanılan tarçın da tropik bir ağacın çiçek tomurcuklarıdır. Çok değerli bir besin olan balı arılar çiçeklerin balözünden yaparlar. Alımlı renkleri, görünümleri ve kokularıyla doğayı güzelleştirmeleri bir yana, eğer çiçekler olmasaydı insanın en önemli besin kaynaklarından olan meyve ve tohum*lar da olmazdı.

editor isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Sponsor Reklam
           
Cevapla

Etiketler
bolumleri, cicegin, cicek, nedir, nelerdir, yapisi

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Çiçeğin kısımları Ve Görevleri Nelerdir eymen33 Fen ve Teknoloji Ders Notları 0 05-08-2013 01:50 AM
Çiçeğin Kısımları Nelerdir Çiçeğin Kısımları Hangileridir Çiçeğin Kısımları Hakkında eymen33 Fen ve Teknoloji Ders Notları 0 05-05-2013 01:46 AM
Çiçek ve Yapısının Detaylı İncelemesi Nedir Çiçeğin Yapısı Nasıldır Çiçek ve Yapısı Hakkında eymen33 Fen ve Teknoloji Ders Notları 0 05-04-2013 12:08 AM
6. Sinif Fen ve Teknoloji Çiçeğin Kısımları Ve Yaprakları Nelerdir 6. Sinif Fen ve Teknoloji Çiçeğin Kısımları Hakkında eymen33 Fen ve Teknoloji Ders Notları 0 04-29-2013 09:54 PM
Çiçeğin Bölümleri Nelerdir? admin Fen ve Teknoloji Ders Notları 0 01-09-2010 05:36 PM


Yazılı Soruları-Soru Bankası-Yaprak Test-Ders Notu-Konu Anlatımı-Proje Ödevi- Performans Görevi-Zümre Tutanakları-Yıllık Plan-Etkinlikler, Çalışma Yaprakları Tüm Zamanlar GMT +6 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 08:39 AM.


Eğitim ve Ögretim