Kanyon Nedir? Nerelerde Bulunur?



Dünya yüzeyinde nehirler tarafından oluşturulmuş derin vadilere Kanyon adı verilir.

Bir çok kanyonu uzun süreli erozyonların yaylalar üzerinde oluşturduğu bilinmektedir.



Kanyon yapılarının iki yanlarındaki duvarlar, erozyon ve aşınmaya dayanıklı sert kayalardan oluşur. Bunlar granit ya da kumtaşı gibi oluşumlardır. Kanyon oluşumunda hızlandırıcı etkisi olan hava akımları kuru alanlarda sulak bölgelere nazaran daha etkili olduklarından, kanyonlara bu tür bölgelerde daha sık rastlanır. Sualtı Kanyonları adından da anlaşılacağı üzere, deniz taban seviyesinde oluşan kanyon yapılarıdır. Karasal olanlarla hemen hemen aynı özelliklere sahip olan ve genellikle nehir ağızlarında vücut bulan bu yapıların oluşumlarında, sualtı akıntıları temel etkendir. Türkçe'ye Frenk dillerden gelen Kanyon adı, kaynağı İspanyolca asıllı olan cañón



Bu doğal oluşumun en bilinen ve en büyük örneği Arizona'da bulunan Büyük Kanyon'dur. Amerika Birleşik Devletleri'nin güney-doğu'sunda yer alan bu kanyon arkeolojik önem taşır; bunun nedeni Amerika kıtasının ilk sahipleri olarak da bilinen Kadim Pueblo Halkının bu çevrede geniş yerleşimler kurmuş olmasıdır.

Geniş bir kanyonun içinden akan bir nehir, duvarları jeolojik bir merdiveni andıran kanyonlar oluştururabilir. Bunlar siperli nehir ((entrenched river)) olarak anılırlar zira bu tip nehirlerin akış yollarını değiştirmeleri epey zordur. Colorado River ve Snake River (ABD kuzey-doğu) bu yapılara örnek teşkil edebilecek iki nehirdir.





sözüdür. Click here to enlarge

Büyük Kanyon, Arizona, ABD



En bilinen kanyonlar Avon Gorge Bristol'da, İngiltere
Gunnison Ulusal Parkı Siyah Kanyon, Kolorado'da, ABD
Canyon Fortaleza Cambará do Sul'da, Brezilya
Cataract Gorge Launceston'da, Avustralya
Cheddar Gorge Somerset'de, İngiltere
Colca Canyon Colca River boyunca Peru
Columbia River Gorge Pacific Northwest'de ABD
Fish River Canyon Namibia'da
Glen Nevis Lochaber'de, İskoçya
Grand Canyon du Verdon Provence'de, Fransa
Gorges de l'Ardèche, Fransa'da
Gorges du Tarn Fransa'da
Hells Canyon Idaho'da ve Oregon'da, ABD
Ironbridge Gorge Shropshire'de, İngiltere
Itaimbezinho Cambará do Sul'da, Brezilya
Kloof Gorge Kloof'da, Güney Afrika
Malacara Praia Grande'da, Brezilya
Palo Duro Canyon Teksas'da, ABD
Red River Gorge Kentucky'da, ABD
Royal Gorge Colorado'da, ABD
Tara River Canyon Montenegro'da
Three Gorges Çin'de
Kings Canyon Kaliforniya'da, ABD
Vikos Gorge Yunanistan'da
Taroko Gorge Tayvan'da