Click here to enlarge
Çiçekler, gelişim süreçleri bakımından, olağanüstü farklılıklar gösterirler. Tabiat, çiçeklerin akıl almaz biçim ve renklerde üremelerini sağlarken, bu çeşitliliğe ek olarak, insanlar da doğadakilerden daha parlak ve tuhaf çiçekler yetiştirmektedirler. Ama bu aldatıcı biçimlerin ve boyutları ardında, ortak bir yapı vardır. Tohum üretiminde, yapıları aynı olan çiçekler kullanılır. Mesela zambak çiçekleri basit yapılıdırlar - çiçeği incelemek için bölümlerini birbirinden ayırmak gerekir. Zambak gibi, bütün çiçekler de üç öbekte incelenebilir.
Erkek bölümler Tepecik (stamenler) çiçektozunu üretir: bitki geliştikten sonra, dişi bölümler (meyveyapraklar) tohum haline gelecek yumurtalıkları oluşturur; erkek ve dişi parçaları çevreleyen taçyapraklar ve çanakyapraklar da, böcekleri çekerler. Zambak çiçeğinde olduğu gibi birbirlerine benzeyen taçyapraklara ve çanakyapraklara, “çiçek örtüsü bölümleri” (tepal) denir.

ciceklerin bolumleri
Çiçeği taşıyan dalcığa çiçek sapı denir; bunun genişleyerek çiçek tablasını oluşturan uç kısmının dibinde genellikle bir bürgü bulunur. Çiçekler, bitkilerin üzerinde türlere göre, değişik biçimlerde yer alır. Buna çiçek durumu denir.

Tam bir çiçekte, her birikendi arasında benzer parçalardan oluşan dört kısım vardır: çanak, taç, erkek organlar ve dişi organ. Çanağın parçaları genellikle yeşildir ve her birine çanak yaprak denir; tacın parçaları genellikle renklidir ve her biri taçyaprak adını alır; bu ikisine birden çiçek örtüsü denir. Erkek organların her biri bir ipçik ile bir başçık’tan oluşur, içinde yumurtalık ve yumurtacıklar bulunur.

Çiçekte bazı parçalar bulunmayabilir; dıştaki iki halkadan (çanak, taç) biri bulunmazsa böyle çiçekler tekçanaklı yada taçsız çiçek denir; çiçekörtüsü(çanak, taç) tümüyle bulunmayabilir; Böyle çiçeklere de çiçekörtüsüz ya da çıplak denir. Bazı çiçeklerde çanakyaprakla taçyaprak bir olur (çanaktaçyaprak). Erkek organ yada dişi organ bulunmazsa böyle çiçeklere bireşeyli (erkek ya da dişi) çiçek denir. Erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde olursa çiçekler birevcikli (kabak), ayrı bitkiler üzerinde olursa ikievcikli sayılır(hurma, kenevir, vb.). Bazen aynı çiçekte iki ya da daha birçok sıra çanak ya da taçyaprak bulunur. Ama genellikle erkek organlar çok sıralı olur. Zambakgillerde, turnagagasıgillerde, vb. iki sıra; güllerde, defnegillerde, vb. iki sıradan fazla.

Çiçeğin çeşitli parçaları ayrı ve serbest olabileceği gibi (ayrı çanakyaprak, ayrı taçyaprak), tersine, aynı halka üzerinde birbirleriyle bitişmiş de olabilirler. (bitişik çanakyaprak, bitişik taçyaprak). Kimisinde çanak taçla birleşir, kimisinde çanak ve taç erkekorganlarla birleşir, kimisinde üçü birden dişi organla birleşir. Yumurtalık serbest olursa ona üstdurumlu, öbür kısımlara bitişik olursa altdurumlu diye nitelenir.

Çiçeğin bütün halkaları düzgün ve çiçek eksenine göre bakışımlıysa çiçek ışınsı ve düzgün olarak nitelenir; yalnız dikey düzleme göre bakışımlıysa düzensiz ya da birbakışımlı sayılır. Bı özellikler her türe özgü bir diyagram üzerinde açıkça gösterilebilir. Çiçeğin bu çeşitli organlarına balözü salgı bezlerini de eklemek gerekir. Bunlar da çiçeklikten ya da çiçeğin parçalarından doğar ve böylece tümü birden çiçeği meydana getirir.