SIVI BASINCI
Sıvılar da katılar gibi ağırlıkları etkisiyle basınç yaparlar. Katı ve sıvıların maddesel özellikleri farklı olduğundan basınçlarının hesaplanması da farklıdır.
Sıvıların biçimlerini belirleyen içinde bulundukları kaplardır. Bir kabın yan yüzeyleri, içindeki sıvıyı kendi biçiminde tutmak için, sıvıya kuvvet uygular. Sıvının kabın tabanına uyguladığı kuvvet, sıvıya etkiyen yan yüzey kuvvetleri ile sıvı ağırlığının bileşkesidir. Bu nedenle sıvının tabanında, basıncı oluşturan bu kuvvet bileşke kuvvet, sıvının ağırlığından farklı olabilir.
Click here to enlarge
Dolayısı ile sıvının basıncını hesaplamak için ağırlığından farklı fiziksel büyüklükler kullanılır.
Sıvının herhangi birim yüzeye uyguladığı basınç o yüzeyin üzerindeki prizma biçimli g birim ağırlığına bağlıdır.
Click here to enlarge
Kapta bulunan sıvının h derinliğindeki s birim yüzeyine uyguladığı P basıncı
Click here to enlarge
Birim yüzeydeki basınç kuvveti o yüzeyin üstündeki g birim ağırlığına eşittir.
Bu ağırlığın neden olduğu basınç
P = g / s dir.
v hacmindeki g ağırlığının d öz ağırlığına bağlı eşitliği
g = v . d dir.
v = s . h olduğundan sıvının öz ağırlığına bağlı basıncı
Click here to enlarge
Sıvı basıncının özellikleri :
1. Sıvının bir noktada oluşturduğu basınç, kap şekline ve sıvının toplam ağırlığına bağlı değildir.
2. Sıvı basıncı derinliğe ve sıvının öz ağırlığına bağlıdır.
3. Dengedeki bir sıvının aynı derinliğindeki tüm noktaların basınçları bir biri ile eşit büyüklüktedir.
4. Sıvılar üzerlerine uygulanan bir basıncı her noktaya aynı büyüklükte iletirler.
5. Dengesi bozulan bir sıvı, basıncın büyük olduğu yerden küçük olduğu yere akar.

Sıvıların Basınç Kuvveti
Sıvılar etkileştikleri yüzeylere kuvvet uygular.
Bu kuvvet, o yüzeydeki basınç ile yüzey alanına bağlıdır.
Click here to enlarge
Sıvı yatay bir yüzeyin üzerinde ise bu yüzeyin her yerinde basınç sabit ve büyüklüğü
P = h . d dir.
Bu yüzeydeki basınç kuvveti
F = P . S
Click here to enlarge
Sıvı, eğik ya da düşey yüzeyle etkileşiyorsa, bu yüzeylerde sıvı basıncı yüzeyin derinliği değiştikçe değişir. Bu nedenle basınç kuvveti bu yüzeydeki en büyük ve en küçük basınç değerlerinin ortalaması ile hesaplanır.

Click here to enlarge
Sıvının Tabana Uyguladığı Basınç Kuvvetinin Kap İle İlişkisi:
Bir kabın biçimi ne olursa olsun sıvının yatay kap tabanına uyguladığı basınç kuvveti
F = h.d.S dir.
h: Sıvının yüksekliği
d: Sıvının öz ağırlığı
s: Kabın taban alanı
Bu kuvvetin sıvı ağırlığı ile ilişkisi kabın yan yüzeylerine göre değişir.
Kabın yan yüzeyleri birbirine paralel ( kap prizma biçimli ) ise
Yan yüzeylerin sıvıya uyguladığı kuvvetler birbirinin etkisini sıfırlar ve sıvı, kap tabanına ağırlığı kadar basınç uygular.
Click here to enlarge
F = h.d.S = G
Kabın yan yüzeyleri birbirine paralel değil ise,
Bu yüzeylerin sıvıya uyguladığı kuvvetlerin bir Click here to enlarge bileşkesi vardır.
Click here to enlarge kabın tabanına doğru ise sıvının tabandaki ağırlığını arttırır. Ve sıvı tabana ağırlığından fazla basınç kuvveti uygular.
Click here to enlarge
Click here to enlarge kabın ağzına doğru ise sıvının tabandaki ağırlığını azaltır. Ve sıvı tabanına ağırlığından az basınç kuvveti uygular.