Go Back   Yazılı Soruları-Soru Bankaları-Yaprak Test-2009-2010 Yazılı Sınav Soruları ve Cevapları > İlköğretim 2.Kademe Yazılı ve Sınav Soruları > Türkçe Dersi Yazılı ve Sınav Soruları > Türkçe Soru Bankası ve Testler

Cümlede Anlam Konu Anlatım Ve Örnek Sorular Ve çözümleri

Türkçe Soru Bankası ve Testler
Cümlede Anlam Konu Anlatım Ve Örnek Sorular Ve çözümleri Konusunu Görüntülemektesiniz.->Bir duyguyu, bir düşünceyi anlatan sözcük ya da sözcük gruplarına cümle denir. Sınavlarda cümle anlamıyla ilgili çok sayıda soru sorulmaktadır. Bu yüzden bu konuyu tam olarak kavramalısınız. Cümle anlamıyla ilgili ...

Yeni Konu aç Cevapla
 
LinkBack LinkBack Seçenekler Stil
Alt 10-06-2009, 01:29 PM   #1 (permalink)
Kullanıcı Adı
Gelişmiş Üye
Standart Cümlede Anlam Konu Anlatım Ve Örnek Sorular Ve çözümleri

Bir duyguyu, bir düşünceyi anlatan sözcük ya da sözcük gruplarına cümle denir.

Sınavlarda cümle anlamıyla ilgili çok sayıda soru sorulmaktadır. Bu yüzden bu konuyu tam olarak kavramalısınız. Cümle anlamıyla ilgili soruların bir kısmı kavramlarla (nesnel-öznel yargı, tanım, eleştiri...) ilgili, bir kısmı da doğrudan cümlenin anlamına yönelik sorulardan oluşur.
Yargı: Doğruluğu ya da yanlışlığı söz konusu olan; kişi, durum ve nesnelerle ilgili değerlendirmelerdir. Yargı ikiye ayrılır:


a. Nesnel Yargı: Doğruluğu ya da yanlışlığı kanıtlanabilen, kişiden kişiye değişmeyen yargılardır.
"Türkçede yirmi beş harf vardır." cümlesi yanlıştır, ama nesnel bir yargıdır; çünkü yanlış olduğunu kanıtlayabiliriz.
"Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı'dır." cümlesi de nesneldir, doğruluğu kanıtlanabilir.
"Bu hikâyede öksüz bir çocuğun yaşadıkları anlatılıyor." cümlesi de nesneldir. Hikâyeyi okuyarak doğruluğunu veya yanlışlığını kanıtlayabiliriz.

Aşağıdaki yargılar da nesnel yargılardır:
  • "Ozanımız bu şiirinde hayatı merdivene benzetmiştir."
  • "Akdeniz'in tuzluluk oranı Karadeniz'e göre yüksektir."
b. Öznel Yargı: Doğruluğu ya da yanlışlığı kanıtlanamayan, kişiden kişiye değişen yargılardır.
"Kuşların en güzeli kanaryadır." Bu cümlede en güzel sözleri öznellik ifade eder; çünkü güzellik kişiden kişiye değişir. Bir başkasına göre en güzel kuş, bülbül ya da güvercin olabilir.
"Okumamak en kötü hastalıktır." Bu cümlede de en kötü sözü öznellik bildirir. Bu görüş, kişiden kişiye değişebilir.
"Ömer Seyfettin, hikâyelerinde etkileyici bir dil kullanmıştır." cümlesinde etkileyici sözcüğü öznellik anlatır.

Aşağıdaki cümleler de öznel yargılardır:
  • "Tiyatro bir toplumun en önemli eğitim kurumudur."
  • "Zavallı insanlar bu kurak yerlerde yaşıyorlar."
Örnek Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Türkçe sondan eklemeli bir dildir.
B) Halk ozanları, hece ölçüsünü kullanmışlardır.
C) Son yıllarda kimi yazarlar ilginç konuları ele aldılar.
D) Bu yazar, hikâyelerinde devrik cümle kullanmamıştır.

Yanıt: C
Değerlendirme (Yorum):
Bir eser ya da kişi hakkında belli bir bakış açısıyla olumlu veya olumsuz yönlerini göstererek bir yargıya varmaya değerlendirme denir. Değerlendirmeler genellikle özneldir.
"Romanlarında toplumun aksak yönlerini iğneleyici bir şekilde anlatmış." cümlesinde yazarın anlatımıyla ilgili bir yorum yapılmıştır.
"Yunus Emre, şiirlerinde insan sevgisini yalın bir dille aktarmıştır." cümlesinde Yunus Emre'nin konuyu anlatış biçimi değerlendirilmiştir.
"Hikâyelerindeki kişiler ve olaylar gerçek hayattan uzak." cümlesinde de, sözü edilen hikâyelerin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "değerlendirme" söz konusu değildir?
A) Yazarın ilk öykü kitabı "Ceviz Oynamaya Geldim Odana"dır.
B) Gerekli kaynakları olsaydı sınavı kazanırdı.
C) Şairin insanı etkileyici, akıcı bir anlatımı vardı.
D) Bugünkü davranışlarını ona pek yakıştıramadım.
(2005-OKS)

Yanıt: A

Koşula Bağlılık:
Bir eylemin gerçekleşmesini başka bir durum ya da eylemin olmasına bağlayan cümlelerdir.
"Rüzgâr çıkarsa denize açılmayın." cümlesinde denize açılmanın koşulu rüzgârın çıkmamasıdır.
"Çabuk gelmek üzere gidebilirsin." cümlesinde birinin gidebilmesinin koşulu çabuk gelmesidir.
"Filmi izleyebilirsin, ama daha önce ödevlerini yapacaksın." cümlesinde filmi izleyebilmesinin koşulu ödevlerini yapmasıdır.
"Soru çözdükçe başarınız artacaktır." cümlesinde ise başarının artması, soru çözme koşuluna bağlanmıştır.
Örnek Soru:

"Üzere" sözcüğü aşağıdaki cümıeıerın nangısıne koşul anlamı katmıştır?
A) Yeniden yollara düşmek üzere evden ayrıldı.

B) Anlaşmada belirtildiği üzere ödemeler zamanında yapıldı.
C) Yarın getirmek üzere istediğin kitabı alabilirsin.
D) Ümitler ümitsizliğe dönüşmek üzere iken geldi.
(2006-OKS)

Yanıt: C

Neden-Sonuç İlişkisi:
Bir eylemin gerçekleşmesinin veya gerçekleşmemesinin bir nedene bağlandığı cümlelerdir.

"İçine kapanık biri olduğu için sorunlarını kimse bilmiyor." cümlesinde sorunlarının bilinmemesinin nedeni içine kapanık olmasıdır.
"Çocuklar aşırı sıcaktan parklardaki havuzlara giriyor." cümlesinde çocukların havuzlara girmesinin nedeni havaların aşırı sıcak olmasıdır.
"Onu hiç unutmayacağım çünkü bana çok yardım etti." cümlesinde de unutmamasının nedeni yardım etmesidir.
Uyarı: İçin edatı "-mak/-mek için" biçiminde kullanılırsa neden sonuç ilişkisi değil amaç sonuç ilişkisi kurar.
  • Evde kitap okuyamadığı için kütüphaneye gitti. (amaç-sonuç)

Örnek Soru:


Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
A) Harman yerinde doğmuş, çocukluğu da o köyde geçmişti.
B) Üst geçitten geçmiş, trafik kurallarına uymuştu.
C) Gürültüden çok korkmuş, yüzü sapsarı kesilmişti.
D) Durağa zamanında varmış, otobüs de zamanında gelmişti.
(1999-LGS)

Yanıt: C

Tanımlama:
Varlıkların, özelliklerini belirterek tanıtan cümlelere tanım denir.
Tanım "... nedir?" sorusuna cevap verir.
"Uyak, dize sonlarındaki ses benzerliğidir." cümlesine "Uyak nedir?" sorusunu sorduğumuzda, dize sonlarındaki ses benzerliğidir, cevabını aldığımız için bu cümle tanım cümlesidir.
"Öykü, olmuş ya da olması mümkün olan olayları kısaca anlatan yazı türüdür."
"Başarı, çalışma sonucu ortaya çıkan üründür."
Bu cümlelere "Öykü nedir?", "Başarı nedir?" sorularını sorduğumuzda cevap aldığımızdan, bu cümleler tanım cümleleridir.
Uyarı: Olumsuz yapılı yargılar tanım cümlesi olmaz.
  • Eylemi etkilemeyen sözcükler zarf değildir.
  • Eğitim yapılmayan yer okul değildir.
Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "tanımlama" yapılmıştır?
A) Yarışı kazanmanın birinci şartı kendine güvenmektir.
B) Gençliğin kıymeti ihtiyarlıkta bilinir.
C) Buz, donarak katı duruma gelmiş sudur.
D) Gezi yazıları kuvvetli bir gözlem ile sağlam bilgiye dayanmalıdır.
(1995-FL/AÖL)

Yanıt: C
Karşılaştırma:

En az iki varlığın ortak veya farklı yönlerini belirtmeye karşılaştırma denir.
"Bora, Berke'den büyüktür." Bu cümlede Bora ile Berke yaş bakımından karşılaştırılmıştır.
"Gülün kokusu nergise göre daha hoştur." cümlesinde gül ile nergisin kokuları karşılaştırılmış.
"Servet-i Fünun şairleri Tanzimatçılara göre daha başarılıdır." cümlesinde de iki ayrı dönemin şairleri karşılaştırılmıştır.
Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "karşılaştırma" yapılmamıştır?
A) Antalya o zaman da bir liman kentiydi.
B) Meydana gelen en şiddetli sarsıntı budur.
C) Çocukların tümü cılız ve hastalıklıydı.
D) Babanı biraz daha yaşlanmış gördüm.

Yanıt: C
İhtimal (Olasılık):

Bir olayın veya bir durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği hakkında fikir yürütmektir.
  • "Yarın kar yağabilir."
  • "Bizi soran Serhat olacak."
  • "O şimdi uyumuş olmalı."
  • "Bugünlerde Erzurum'a kar yağmıştır."
Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ihtimal anlamı vardır?
A) Sevmiyorum suyunda yıkanmamış rüzgârı.
B) İçimi güldürmüyor sensiz ay ışıkları.
C) Nasıl yaşayacağım ey deniz senden uzak?
D) Uyuyor olmalı gemiler her gece limanda.

Yanıt

Varsayım:

Bir durumun ya da olayın gerçekleşmediği hâlde gerçekleşmiş gibi düşünülmesidir. Varsayım "bir an için öyle düşünmek"tir.
  • "Diyelim ki o da bizimle gelecek."
  • "Tut ki sınavı kazanamadın."
  • "Onun bu yıl şirketten ayrılacağını farz edelim."
"Varsayım", ihtimalden farklıdır. Varsayım cümlelerinde gerçekleşme olasılığı hiç mümkün olamayacak ifadeler de bulunabilir: "Kabul edelim ki okyanus buz tuttu." gibi.

Ön yargı:

Bir iş veya bir durumun konuyla ilgili belirli şartlara veya görünenlere dayanarak olumlu ya da olumsuz sonuçlanacağını kesin bir dille söylemektir.
  • "Bu çalışmayla bu sene de kazanamayacak."
  • "Bu işi de eline yüzüne bulaştıracak."
  • "Ne yaparsanız yapın onları buraya getiremezsiniz."
Öneri:
Bir sorunu çözmek ya da bir konuyla ilgili eksiklikleri gidermek için sunulan teklife, öneri denir.
  • "Hikâyelerinde kısa cümleler kursan iyi olur."
  • "Şiirlerinde soyut ögelerdense somut öğeleri kullanmalısın."
  • "Kitabı üç ana bölüm altında toplayabilirsin."
Örnek Soru:
Sen insansın! Derinde dur ama kıyıyı da kaybetme, kıyının pek de uzağına düşme. Çık mağarandan, kuytudan kaç, genişliğe gel, ferahlıkta dur, ufka bak.
Parçada aşağıdakilerden hangisi önerilmemiştir?

A) Yardımsever olmak
B) Toplumla birlikte yaşamak
C) Karanlıktan çıkmak
D) Geleceği düşünmek
(2006-OKS)

Yanıt: A

Yakınma:
Bir kişinin yaptıklarını sızlanarak anlatmaktır. "Bugüne kadar hangi sözümü dinledin ki?" "Çocuğun dağınıklığı artık çekilmiyor."

Yakınma içinde bulunulan ortamdan şikâyet etme biçmiminde de olabilir.
"Sesimize kim kulak verir?"
Üslûp:
Sanatçının yazıda tercih ettiği anlatım biçimi, dili kullanma tarzıdır.
Sanatçının, sıfatları, deyimleri kullanması, devrik veya kurallı cümleler kurması, sözcük seçimine özen göstermesi gibi ifadeler üslûpla ilgili yargılardır.
  • "Hikâyelerinde sözcüklerin ilk anlamlarıyla yetinmeyip, sözcüklere başka anlamlar yüklemiştir."
  • "Barış Manço şarkı sözlerinde deyimleri ve atasözlerini yerli yerinde kullanmıştır."
  • "Romanlarında olayları okuyucuyu yormadan kısa ve devrik cümlelerle anlatmış."
Doğrudan Anlatım:

Birine ait sözü olduğu gibi aktarmaya doğrudan anlatım denir.
  • Mevlana: "Balığa sudan başkası azaptır." demiş.
  • "Sağlam fikirlerden, kuvvetli hareketler doğar." demiş Shakespeare.
Yukarıdaki cümlelere dikkat ettiyseniz Mevlana ve Shakespeare'in sözleri olduğu gibi aktarılmıştır.
Dolaylı Anlatım:

Birine ait sözün anlamını değiştirmeden sadece yüklemdeki kipi değiştirerek söylemeye dolaylı anlatım denir.
  • Mevlana balık için sudan başkasının azap olduğunu söylemiş.
  • Shakespeare, sağlam fikirlerden, kuvvetli hareketlerin doğduğunu söyler.
Cümle Oluşturma:
Sevgili öğrenciler, sınavlarda bazen bir cümleyi numaralı parçalara ayırarak sizlerden cümleyi anlamlı bir şekilde oluşturmanız istenmektedir. Bu tür soruları cevaplarken öncelikle yüklemi belirleyin, daha sonra varsa edat gruplarını, bağlaçları ve tamlamaları bulunuz. Bu tür sorularda yüklem çoğunlukla sonda bulunur.
Örnek Soru:

1. indirmek isteyenlerdir
2. ileriye gitmesini
3. istemeyenler
4. onu
5. insanın
6. hayvan seviyesine
Yukarıda kelime ve kelime gruplarıyla kurallı ve anlamlı bir cümle oluşturulduğunda sıralama nasıl olur?

A) 5-2-3-4-6-1 B) 5-6-1-2-4-3
C) 4-2-3-5-6-1 D) 2-3-5-6-4-1
(1998-ML)

Yanıt: A
Örnek Soru:

Sevmekten korkmayın, sevdikçe dünyamız ... yalnızlık nedir...
Bu cümlede boş bırakılan yerlere, aşağıdakilerden hangisi getirildiğinde anlamlı cümle oluşur?

A) renklenecek - bilmeyeceksiniz.
B) güzelleşecek - öğreneceksiniz.
C) değişecek - anlayacaksınız.
D) büyüyecek - göreceksiniz.
(1998-LGS)

Yanıt: A
Cümle Yorumlama:

Sınavlarda en çok karşılaşacağınız soru biçimlerinden biridir.
Cümle yorumlama sorularında, verilen cümlenin yakın anlamlısını veya cümleden çıkarılmayacak yargıyı bulmanız istenecektir. Bu tür sorularda verilen cümleyi doğru anlamanız önemlidir.
Düşünceniz verilen cümle etrafında gelişmelidir. Bu sorularda size, kendi düşünceniz sorulmaz; cümledeki düşünce sorulur.
"Berke'nin kardeşi dün de okula gitmedi."
Bu cümleden çıkarılabilecek ve çıkarılamayacak anlamları bulalım:
1. "Berke evin tek çocuğu değildir."
2. "Berke'nin kardeşi 0-6 yaş arasında değil."
3. "Berke'nin kardeşi bugün de okula gitmemiş."
4. "Berke kardeşinden başarılıdır."

Yukarıdaki cümlelere baktığımızda 1. cümle kardeş, 2. cümle okul, 3. cümle dün de sözcüklerinden çıkar. 4. cümleyi verilen cümleden çıkaramıyoruz.
Örnek Soru:

"Eğer bir kimse iyi bir kitap yazarsa, iyi sözler söylerse, yahut da komşusununkinden iyi bir fare kapanı yaparsa, yuvasını ormanlar içinde bile kursa, insanlar ona ulaşırlar." sözüyle anlatılmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

A) İnsan, isminin kalıcı olmasını istiyorsa, kalıcı eserler ortaya koymalıdır.
B) Gerçek başarı, insanlığın yararına yapılan işlerden elde edilir.
C) İnsanlar sadece kendileri için değil, toplum için de çalışmalıdır.
D) Başarılı işler yapanlar nerede olsa aranıp bulunur.
(2006-OKS)

Yanıt: D
Örnek Soru:
Artık günümüzde lise düzeyindeki bir bilgi ile ne fabrikalar çalışır, ne hastanede insanlar tedavi edilir, ne de devlet yönetilebilir.
Bu görüşü dile getiren kişi aşağıdakilerden hangisini savunmaktadır?

A) Lise eğitiminin niteliksiz olduğunu
B) Her işin kendine özgü bir eğitim gerektirdiğini
C) Yöneticiliğin diğer mesleklerden daha önemli olduğunu
D) Eğitim düzeyinin her alanda yükseltilmesi gerektiğini

(1998-ÖO)

Yanıt: D

Yakın Anlamlı Cümleler:
Anlamca birbirine yakın olan cümle demektir.
Bu tür soruları çözerken verilen cümlenin anlamını tam olarak kavradıktan sonra seçeneklere bakmalısınız. Çünkü her seçenekte verilen cümleyi baştaki cümleyle karşılaştıracaksınız; bu da zaman kaybı demektir.
"Ayakta ölmek, diz üstü yaşamaktan iyidir." Bu cümlenin yakın anlamlısını bulalım:
Bu cümlenin anahtar sözcükleri ayakta ve diz üstüdür. Cümlede ayakta "hür olmak, kimseye boyun eğmemek", diz üstü ise "köle olmak, birinin esiri olarak yaşamak" anlamına gelmektedir. Bu cümlenin yakın anlamlısı şudur: "Esir olmaktansa özgürce ölmeyi isterim."

"Sanat, ekmek peşinde koşarsa alçalır." Bu cümlenin yakın anlamlısını bulalım:
Bu sözü söyleyen kişi, sanatı geçim kapısı olarak görmenin yanlışlığı üzerinde durmaktadır.
Bu cümlenin yakın anlamlısı şöyle olabilir:
"Sanat, sanat için yapılmalı, para için değil."


"Yalnız seni sevenleri sevmek, sevgi değil, değiş tokuştur."Bu cümle için "değiş tokuştur" sözleri anahtar sözlerdir. Karşılıklı sevginin sevgi olmadığı üzerinde durulmaktadır.
Bu cümlenin yakın anlamlısı şöyledir: "Gerçek sevgi, karşılık beklenmeyen sevgidir."


Örnek Soru

1. Sadece kendine hayrı dokunanın, kimseye hayrı yoktur.
2. Kartalın beğenmediğini kargalar paylaşır.
3. Kendini beğenmek, insanın yaradılışında vardır.
4. Yalnız kendini düşünen adam, yumurtasını pişirmek için komşusunun evini yakar.
Yukarıdaki sözlerden hangileri birbiriyle yakın anlamlıdır?

A) 1 - 2 B) 2 - 3
C) 3 - 4 D) 1 - 4
(2006-OKS)

Yanıt: D
Örnek Soru:
Bir köpek insanı ısırırsa haber olmaz; fakat bir insan köpeği ısırırsa haber olur.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi anlatılmak istenmiştir?

A) İyi haber çok kişiyi ilgilendiren haberdir.
B) Olağan dışı olayları konu alan haberler ilgi çeker.
C) Haberler güncel olaylardan seçilmeli.
D) Hayvan-insan ilişkisini konu edinen haberler ilgi çeker.
(1999-LGS)

Yanıt: B
Stalkers isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Sponsor Reklam
Alt 12-01-2010, 08:06 PM   #2 (permalink)
Kullanıcı Adı
Yeni Üye
Standart

doğru düzgün soru istiyorum.
winidipu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 12-01-2010, 09:40 PM   #3 (permalink)
Kullanıcı Adı
Administrator
Standart

sorularda bir sıkıntı yok
admin isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Etiketler
anlam, anlatım, cümlede, konu

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Cümlede Anlam (8. Sınıf)..2,Nedir Cümlede Anlam (8. Sınıf)..2,Anlatım Biçimleri Hakkında Bilgiler eymen33 Türkçe Ders Notları 0 04-26-2013 10:09 PM
Cümlede Anlam Nedir? Cümlede Anlam Hakkında Detaylı Ders Notu Ve Örnek Bilgiler eymen33 Türkçe Ders Notları 0 04-25-2013 10:31 PM
Cümlede Anlam Nedir? Cümlede Anlam Hakkında Konu Anlatımı Ve Özet Bilgiler eymen33 Türkçe Ders Notları 0 04-25-2013 10:15 PM
Cümlede Anlam Özellikleri Örnek Sorular ve Çözümleri admin Türkçe Soru Bankası ve Testler 6 11-01-2010 08:58 PM
6.Sınıf Araştırmalar İçin Sorular Oluşturma ve Veri Toplama Örnek Sorular ve Çözümleri Konu Testleri admin İlköğretim Matematik Soru Bankası ve Testler 0 02-20-2010 08:48 PM


Yazılı Soruları-Soru Bankası-Yaprak Test-Ders Notu-Konu Anlatımı-Proje Ödevi- Performans Görevi-Zümre Tutanakları-Yıllık Plan-Etkinlikler, Çalışma Yaprakları Tüm Zamanlar GMT +6 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 03:40 PM.


Eğitim ve Ögretim